گاهی این تصور در میان مردم وجود دارد که اگر زوج مال یا پولی نداشته باشد، زوجه نمی‌تواند مهریه خود را مطالبه کند. اما نداشتن مال یا توانایی مالی، مانع ایجاد حق مطالبه مهریه نیست؛ بلکه می‌تواند در مرحله وصول مهریه و نحوه پرداخت آن اهمیت پیدا کند.
برای پاسخ دقیق‌تر به این سؤال، ابتدا باید با دو نوع رایج مهریه، یعنی عندالمطالبه و عندالاستطاعه آشنا شویم.
۱. مهریه عندالمطالبه
در مهریه عندالمطالبه، زوجه می‌تواند با تحقق شرایط قانونی، مهریه خود را از زوج مطالبه کند و اصل بر قابلیت مطالبه مهریه است. بنابراین، برای اصل مطالبه مهریه، لازم نیست زوجه ابتدا ثابت کند که زوج حتماً مال یا دارایی مشخصی دارد. با این حال، توانایی مالی زوج در مرحله اجرای مهریه اهمیت پیدا می‌کند. اگر زوج توانایی پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، می‌تواند با ارائه دادخواست اعسار، ناتوانی مالی خود را در پرداخت یکجای محکوم‌به مطرح کند. در صورت احراز اعسار توسط دادگاه، ممکن است مهریه با توجه به شرایط مالی زوج تقسیط شود.
۲. مهریه عندالاستطاعه
در صورتی که در عقدنامه، مهریه به صورت عندالاستطاعه تعیین شده باشد، استطاعت مالی زوج در مطالبه و وصول مهریه اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. در این نوع مهریه، زوجه برای وصول مهریه باید مطابق مقررات، استطاعت مالی زوج را اثبات کند و وجود مال یا توانایی مالی زوج می‌تواند در روند وصول مهریه مؤثر باشد. با این حال، عندالاستطاعه بودن مهریه به معنای از بین رفتن حق زوجه نسبت به مهریه نیست؛ بلکه نحوه مطالبه و شرایط وصول آن با مهریه عندالمطالبه تفاوت دارد.
پس آیا شوهر باید حتماً مال داشته باشد تا زن بتواند مهریه بگیرد؟
خیر. نداشتن مال به معنای نداشتن حق مطالبه مهریه نیست. تفاوت اصلی در این است که در مهریه عندالمطالبه، اصل مطالبه مهریه با اثبات استطاعت مالی زوج گره نخورده است، در حالی که در مهریه عندالاستطاعه، استطاعت مالی زوج در مرحله مطالبه و وصول اهمیت اساسی دارد.